"Verim başka bir işletmeye karışır mı?"
Ortak bir sistemi başka işletmelerle paylaşırken en çok sorulan soru bu. Teknik cevabı uzun; ama bir müşteri olarak sormanız gereken üç soru var.
Bir yazılımı birden çok işletme aynı anda kullanıyorsa — randevu sistemi, menü platformu, sipariş paneli fark etmez — er ya da geç bu soru geliyor: "Benim müşteri listem başka bir işletmeye görünür mü?"
Sormakta çok haklısınız. Bu, fiyattan önce sorulması gereken bir soru.
## Aynı sistem, ayrı veri
Her işletmeye ayrı bir sunucu kurmak mümkün ama pahalı ve yavaş. Yaygın çözüm, tek sistemin bütün işletmelere hizmet vermesi; her kaydın hangi işletmeye ait olduğunun veriye yazılması.
Bu kurgu doğru yapıldığında güvenli. Yanlış yapıldığında, bir sorguda tek bir filtreyi unutmak bir işletmenin verisini diğerine göstermeye yeter.
## Filtreyi hatırlamaya güvenmemek
İşin püf noktası şu: "geliştirici her sorguda filtreyi yazmayı unutmasın" diye ummak bir güvenlik yöntemi değil.
Bunun yerine bütün sorguların geçtiği tek bir kapı yapıyoruz. Filtre orada uygulanıyor. Yüz farklı yerde hatırlanması gereken bir kural, tek bir yerde zorlanan bir kurala dönüşüyor.
Veritabanı destekliyorsa ikinci bir katman daha koyuyoruz: hangi satırın kim tarafından okunabileceğini veritabanının kendisi biliyor. Uygulamada bir hata olsa bile veritabanı yanlış satırı vermiyor. Aurea'da bu şekilde çalışıyor.
## Varsayım değil, test
"A işletmesi B'nin verisini göremez" cümlesi bir varsayım olarak kalmamalı. Bu bir test olmalı ve her değişiklikte otomatik çalışmalı.
Çünkü sistem büyüdükçe yeni ekranlar, yeni raporlar, yeni dışa aktarmalar ekleniyor. Her biri veriye yeni bir kapı açıyor. İnsan gözüyle takip edilebilecek bir şey değil.
## Müşteri olarak ne sormalısınız
Teknik detayı bilmenize gerek yok. Şu üç soru yeterli:
**"Verimin ayrı tutulduğu nerede uygulanıyor?"** Cevap "her sorguda dikkat ediyoruz" ise bu zayıf bir cevap. "Tek bir yerden geçiyor" iyi bir cevap.
**"Bunu test ediyor musunuz?"** Cevap net bir evet olmalı.
**"Verilerimi istediğimde dışarı alabilir miyim?"** Alamıyorsanız, sistem sizi teknik olarak değil ticari olarak kilitliyor demektir.
## Son olarak
Bu konuyu sıkıcı bulan yazılımcılardan uzak durun. Sizin için sıkıcı olması iyi bir şey — arka planda düzgün çalıştığı ve hiç gündeme gelmediği anlamına geliyor.